El Concello de Nigrán ha aprovechado el centenario de la fotografía del maestro Sebastián Pena con su alumnado para rendirle un homenaje colocando una placa frente a la escuela de Parada. Al acto asistieron sus nietos y descendientes, junto al alcalde, concejales y el historiador Carlos Méixome, enmarcando este reconocimiento dentro del ‘Mes da Memoria’ que cada año organiza el municipio.

Hace dos meses, el Concello lanzó una petición pública para identificar a los 34 protagonistas de aquella imagen tomada el 3 de noviembre de 1925, donde a la izquierda del grupo se aprecia una pizarra con el lema, “Una buena educación es un tesoro”.

Gracias a esta iniciativa, se logró identificar a Sebastián Pena junto al párroco Santiago Torres Luya, y se pudieron nombrar a nueve alumnos, entre ellos Manuel González Figueiro, Sara Rodríguez Núñez, los hermanos Marcelino y Benilde Villar Núñez y los hijos del propio maestro, Antucho y Augusto Pena Fernández.

Con esta intensa labor y la colocación de la placa, el Concello pretende “resarcir a figura de Sebastián Pena López (1885-1971), prototipo de mestre da República que exerceu en Parada e Vilariño e cuxa coincidencia de apelidos fai que se vincule erróneamente co gran represor da comarca, o cabo Pena. O obxectivo é zanxar para sempre con esta falsidade histórica e devolverlle todo o recoñecemento público que merece quen foi unha persoa moi comprometida coa vida social e cultural da comarca”.

El alcalde, Juan González, historiador especializado en la Guerra Civil, explicó, “Desde o Concello de Nigrán restauramos anos atrás a figura do mestre nacional José Vázquez Grela, asasinado o 12 de setembro de 1936 nas Angustias, e agora o queríamos facer con Pena, o seu amigo, quen sufríu unha dura represión. Ademáis, alégranos especialmente poder levar adiante este acto de reparación e xustiza porque chegamos a tempo de que dúas das súas fillas sexan testemuña”. González recordó que en 2018 ya se dedicó un parque público a Grela y se realizaron diversas iniciativas para dignificar su memoria.

El historiador Carlos Méixome detalló la trayectoria de Pena, “Desde a proclamación da República amosou o seu compromiso, encabezou, en Vigo, a ‘xunta civil de defensa dos poderes republicanos’ para evitar a parálise dunha administración baixo o control dos monárquicos; presidiu o consello escolar local; dinamizou as ‘misións pedagóxicas’ e desenvolveu unha intensa actividade cultural dende a sociedade agraria de Parada”.

Sebastián Pena, natural de Tabeirós (A Estrada), se asentó en Vilariño con su esposa Virginia Fernández Núñez. Tras el alzamiento franquista, sufrió persecución, “Sancionárono sen emprego e soldo e, cando lle devolveron a escola, afastárono da casa familiar durante seis anos; mandárono a Pontecesures”, explicó Méixome. A pesar de no estar ejerciendo en Parada durante el golpe, el maestro fue investigado por su tiempo allí, recibiendo un informe de conducta favorable emitido por la xestora nigranesa a petición del comandante militar de Baiona.

El alcalde subrayó la importancia de distinguir a Pena del represor homónimo, “A coincidencia do seu apelido co do ‘Cabo Pena’, o gran represor da comarca, provocou unha confusión na trasmisión oral que levou a unha falsidade terrible que desde o propio Concello de Nigrán queremos emendar para sempre. Sen dúbida é un erro non intencionado, resultado tanto da popularidade do mestre, orador nos grandes mitins agrarios e republicanos, como do descoñecemento do escorregadizo cabo Manuel González Pena”.