El Concello de Nigrán ha puesto en marcha una original iniciativa para recuperar los apodos tradicionales de cada parroquia con la ayuda del alumnado de 6º de Primaria de los cinco colegios públicos del municipio. La propuesta, que combina investigación local y creatividad artística, forma parte de un programa de preservación del patrimonio oral e identidad colectiva.
Durante estos días, los escolares participan en talleres de lettering impartidos por los diseñadores gráficos Noelia Muíños y Ramón Quintas, del estudio Papelier, contratados por el Concello para guiar el proceso de creación de un libro ilustrado, un calendario y un póster con los resultados obtenidos.
Antes de los talleres, los niños realizaron un pequeño trabajo de campo en sus barrios para recopilar los apodos familiares más conocidos. En el CEIP da Cruz (Camos), por ejemplo, surgieron nombres como O Chosco, As Micaelas, Grilo, Balín o Serín. Algunos de ellos esconden historias curiosas, como relató una alumna, “comezaron a chamarlle O chosco porque guiñaba moito o ollo ás rapazas, non porque fora chosco”.
El alcalde de Nigrán, Juan González, historiador de formación, subraya que el propósito del proyecto va más allá de la simple recopilación de nombres. “Non se trata de ser alcumadores de novos veciños nin de rescatar aqueles que buscaban ridiculizar ou estigmatizar, senón de recuperar alcumes tradicionais que, se os analizamos, achegan auténtica información antropolóxica e lingüística do municipio”, explicó.
El regidor recordó que los apodos, igual que la microtoponimia que el Concello ya había estudiado en años anteriores, “teñen unha forte carga emocional e axudan a entender mellor as relacións sociais e familiares de cada parroquia”.
González destacó también la importancia de implicar a los más pequeños en este tipo de proyectos participativos. “Sumando neste traballo aos máis pequenos da casa como investigadores estamos garantindo esa transmisión oral que preservará os alcumes, ao tempo que poñemos a semente para que se interesen máis sobre os seus antepasados e os seus barrios, xerando ese sentimento de pertenza á comunidade que desde o Concello sempre fomentamos”, apuntó.

